คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถิ่น วุฒิสภา ลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดลำพูน
เมื่อวันศุกร์ที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 08.45 นาฬิกา คณะกรรมาธิการการปกครองท้องถิ่น วุฒิสภา นำโดย นายอภินันท์ เผือกผ่อง รองประธานคณะกรรมาธิการ คนที่สี่ และประธานคณะอนุกรรมาธิการด้านการกระจายอำนาจ การถ่ายโอนภารกิจและการจัดสรรรายได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และการปกครองท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ นายนิคม มากรุ่งแจ้ง รองประธานคณะกรรมาธิการ คนที่ห้า นายประหยัด จตุพรพิทักษ์กุล ที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการ พร้อมด้วยอนุกรรมาธิการ ที่ปรึกษาคณะอนุกรรมาธิการ และคณะทำงาน เดินทางลงพื้นที่ศึกษาดูงาน ณ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านขุนกลาง เพื่อเยี่ยมชมการจัดกระบวนการเรียนรู้ด้วยนิทานพื้นบ้านสำหรับเด็กชาติพันธุ์ม้ง
โดยมี นายสมศักดิ์ เสกสรรวรกุล สมาชิกสภาเทศบาลเขต 2 นายมนูญ เสริมศักดิ์ตระกูล เลขานุการนายกเทศมนตรีตำบลบ้านหลวง นางสุภนิดา จินาอิ ผู้อำนวยการกองการศึกษา ครูและบุคลากรทางการศึกษาให้การต้อนรับสำหรับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านขุนกลางมีนักเรียน จำนวนทั้งสิ้น 120 คน แบ่งออกเป็น 4 ห้องเรียน เฉลี่ยห้องละประมาณ 30 คน โดยในช่วงเวลา 08.30 – 09.30 นาฬิกา มีการจัดกิจกรรมสันทนาการก่อนเริ่มเข้าเรียน เพื่อสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลายและกระตุ้นความสนใจของนักเรียน จากนั้น จัดกิจกรรมเตรียมความพร้อมด้านกล้ามเนื้อ เพื่อส่งเสริมพัฒนาการที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ด้านการอ่านและการเขียนก่อนเข้าเรียน โดยนักเรียนส่วนใหญ่เป็นเด็กในพื้นที่ตำบลขุนกลางและบ้านอ่างกาน้อย โดยมีพื้นฐานทางชาติพันธุ์ปกาเกอะญอและม้ง ซึ่งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ไทยภูเขาที่อาศัยในพื้นที่ดังกล่าว
ในเวลา 09.30 นาฬิกา ณ ห้องประชุมอ่างกาหลวง อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ นายจิรนิติ เชิงสะอาด หัวหน้าอุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ นายสมศักดิ์ เสกสรรวรกุล สมาชิกสภาเทศบาลเขต 2 นายสุริยา เราเท่า รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลเเม่วิน ได้ให้การต้อนรับ พร้อมทั้งบรรยายสรุป
ในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้
1. อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ เป็นหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ดูแลและบริหารจัดการพื้นที่ซึ่งครอบคลุมถึงบริเวณ บ้านขุนกลาง อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่ภายในเขตประกาศอุทยานแห่งชาติอยู่อาศัยในพื้นที่มาก่อนหรืออยู่ภายใต้การจัดการร่วมกับภาครัฐ จึงมีแนวทางการบริหารจัดการในลักษณะ “คนอยู่กับป่า” ภายใต้กรอบกฎหมายและมาตรการอนุรักษ์ของอุทยานแห่งชาติ ประชาชนส่วนใหญ่เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอ (กะเหรี่ยง) และม้ง มีวิถีชีวิตเรียบง่าย ผูกพันกับทรัพยากรธรรมชาติและการเกษตรบนพื้นที่สูง บ้านขุนกลางจึงเป็นชุมชน
ที่ตั้งอยู่ท่ามกลางบริบทของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และการพัฒนาเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนบนพื้นที่สูงควบคู่กันไป
2. การจัดการศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก รวมทั้งปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไข เทศบาลตำบลบ้านหลวง มีภารกิจสำคัญด้านการจัดการศึกษาปฐมวัย โดยจัดตั้งศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในสังกัด จำนวน 10 แห่ง กระจายครอบคลุมพื้นที่ชุมชน เพื่อรองรับเด็กในเขตรับผิดชอบอย่างทั่วถึง ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กรับดูแลเด็กตั้งแต่อายุประมาณ 2 ปีขึ้นไป ก่อนเข้าสู่ระดับอนุบาล โดยมุ่งเน้นการพัฒนาเด็กอย่างรอบด้าน ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ควบคู่กับการส่งเสริมโภชนาการ สุขภาพ และการปลูกฝังทักษะพื้นฐานที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ ในด้านการบริหารจัดการ เทศบาลได้พัฒนาระบบ Smart Kid ขึ้นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของครูผู้ดูแลเด็ก และเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองในการติดตามพัฒนาการและรับทราบข่าวสารของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอย่างใกล้ชิด ระบบดังกล่าวครอบคลุมการจัดเก็บข้อมูลเด็กเป็นรายบุคคล การบันทึกพัฒนาการ การติดตามการมาเรียน สุขภาพ โภชนาการ ตลอดจนการประชาสัมพันธ์ข่าวสารและกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งนี้ ระบบ Smart Kid ได้รับการออกแบบและพัฒนาโดยครูและบุคลากรของเทศบาลตำบลบ้านหลวง สะท้อนถึงการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และความต้องการใช้งานจริง ส่งผลให้การบริหารจัดการศูนย์พัฒนาเด็กเล็กมีความเป็นระบบ โปร่งใส และเอื้อต่อการพัฒนาเด็กอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
องค์การบริหารส่วนตำบลแม่วิน ให้ความสำคัญกับการพัฒนาการศึกษาปฐมวัยอย่างต่อเนื่อง โดยมุ่งยกระดับคุณภาพศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั้งด้านวิชาการและสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ในด้านการจัดการเรียนรู้ ได้สนับสนุนให้มีการพัฒนา หลักสูตรเรียนรู้นอกสถานที่ เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง สอดคล้องกับบริบทชุมชนและทรัพยากรท้องถิ่น อันเป็นการส่งเสริมพัฒนาการอย่างรอบด้านด้านโครงสร้างพื้นฐาน ได้ดำเนินการพัฒนาและปรับปรุงอาคารสถานที่ ให้มีความปลอดภัย เหมาะสม และเอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับเด็กเล็ก นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับการจัดสรรและพัฒนาบุคลากร ทั้งครูผู้ดูแลเด็กและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มีจำนวนเพียงพอและมีศักยภาพตามมาตรฐาน ส่งผลให้การบริหารจัดการศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและตอบสนองต่อความต้องการของชุมชนในพื้นที่
สำหรับปัญหาอุปสรรค ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กในสังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลแม่วิน ยังประสบปัญหาและข้อจำกัดหลายประการ ได้แก่ หลักเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณที่ไม่สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ภูเขา ทำให้งบประมาณไม่เพียงพอต่อภารกิจ ข้อจำกัดด้านการก่อสร้างและปรับปรุงอาคารสถานที่ตามแบบมาตรฐาน สภาพภูมิประเทศและการคมนาคมที่ยากลำบาก ส่งผลต่อการดำเนินงานและการเข้าถึงบริการ ตลอดจนการขาดแคลนบุคลากรทางการศึกษา และข้อจำกัดด้านระเบียบการใช้จ่ายงบประมาณ ซึ่งส่งผลให้การบริหารจัดการยังขาดความคล่องตัวเท่าที่ควร นอกจากนี้ ยังมีแนวโน้มจำนวนเด็กต่างชาติในพื้นที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้เกิดความท้าทายด้านการจัดสรรงบประมาณ การสื่อสาร และการจัดการเรียนรู้ รวมทั้งข้อจำกัดในการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการบางประการของเด็กกลุ่มดังกล่าว ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการพิจารณาแนวทางสนับสนุนอย่างเหมาะสมต่อไป
ต่อมาในเวลา 14.30 นาฬิกา คณะกรรมาธิการได้เดินทางไปยังสำนักงานองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน เพื่อรับฟังการบรรยายสรุปและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ณ ห้องประชุมทองอุไร ชั้น 2 สำนักงานองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน โดยมี นายโยธิน ประสงค์ความดี รองผู้ว่าราชการจังหวัดลำพูน นายรุ่งโรจน์ สุนทร ท้องถิ่นจังหวัดลำพูน นายสืบสวรรค์ เก่งสาริกรรณ์ เลขานุการนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด นางสาววราศิณี สุนทร รองปลัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูนพร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการและบุคลากรขององค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน ให้การต้อนรับ พร้อมทั้งบรรยายสรุปเกี่ยวกับภาพรวม การจัดการศึกษาสำหรับเด็กและเยาวชนขององค์กรปกครองท้องถิ่น ในจังหวัดลำพูน ในประเด็นสำคัญ ดังนี้
1. ภาพรวมการจัดการศึกษาสาหรับเด็กและเยาวชนของสถานศึกษาประเภทต่าง ๆ และสถานศึกษาในสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดลำพูน
2. กระบวนการถ่ายโอนการจัดการศึกษาสำหรับเด็กและเยาวชนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในช่วงที่ผ่านมาจนถึงปัจจุบัน
3. ระบบการสนับสนุนการจัดการศึกษาสำหรับเด็กและเยาวชนให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
4. ภาพรวมของประสิทธิภาพและประสิทธิผลที่เกิดขึ้นในการจัดการศึกษาสำหรับเด็กและเยาวชนภายหลังการถ่ายโอนภารกิจดังกล่าวให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
5. ปัญหา อุปสรรค ข้อจำกัด ในการถ่ายโอนภารกิจและระบบสนับสนุน การจัดการศึกษาให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
6. ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาอุปสรรคในการถ่ายโอนภารกิจ และระบบสนับสนุนการจัดการศึกษาให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
นอกจากนี้ ได้สนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับประสบการณ์ และบทเรียนการจัดการศึกษาสำหรับเด็กและเยาวชนของโรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดลำพูน รวมทั้งปัญหาการถ่ายโอนภารกิจตามแผนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปัญหาด้านการจัดสรรรายได้ให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปัญหาการจัดเก็บภาษี การบริหารงานบุคคล ตลอดจนความไม่ชัดเจนในการกำหนดหน้าที่และอำนาจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ทั้งนี้ คณะกรรมาธิการจะนำข้อมูลที่ได้รับไปใช้ประกอบการพิจารณาตามหน้าที่และอำนาจ และจัดทำรายงานเสนอต่อที่ประชุมวุฒิสภา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชนต่อไป
